“Bij alcoholgebruik zeggen we vooral, niet mee bemoeien”

“Als eerste kijken we, waar hebben we het over? Is er wel een probleem? Europees gezien doen we het niet slecht. Maar de naleving van de regels voor alcoholgebruik kan veel beter.” Leon Meijer heeft als voorzitter van het onderdeel Problematisch Alcoholgebruik zijn handtekening gezet onder het Nationaal Preventieakkoord.

Leon Meijer is wethouder in Ede en door staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gevraagd om de tafel (projectgroep) voor Problematisch Alcoholgebruik te leiden. Meijer moet er een beetje om lachen, want de gemeente Ede is een zogeheten ‘foodgemeente’. “Ede is op het gebied van gezonde voeding al lange tijd bezig. Dan moet je denken aan schooltuinen, voedselonderwijs en preventie van senioren in ziekenhuizen. Zo kwam de staatssecretaris in Ede. Ik dacht dat ik de tafel voor overgewicht zou krijgen, maar hij vroeg me voor alcohol.”

Het Nationaal Preventieakkoord zet in op de thema’s roken, overgewicht (verband met bewegen en voeding) en problematisch alcoholgebruik. Volgens de staatssecretaris zijn dit thema’s die leiden tot een groot gezondheidsverlies en hoge ziektekosten. Voor roken en overgewicht geldt bovendien dat de daaruit voortvloeiende gezondheidsproblemen meer voorkomen bij mensen met een lage opleiding en een laag inkomen. De andere tafels worden geleid door de Amsterdamse oud-wethouder Erik van der Burg (overgewicht) en de voorzitter Federatie voor Gezondheid, Jolanda Sap (roken). Leon Meijer zit dus de tafel van overmatig alcoholgebruik voor. Aan deze tafel zitten ongeveer dertig partijen zoals, Horeca Nederland, VNO NCW, organisatie van Verloskundigen, NOC*NSF, supermarkten, vertegenwoordigers van de Jellinek kliniek, In Pas, kinderartsen GGD/GHOR Nederland.
Er zijn in Nederland al verschillende preventieve regels over alcoholgebruik. Zo mag geen alcohol worden verkocht aan jongeren onder de 18 jaar, voor 21.00 uur mag geen alcoholreclame worden gemaakt op radio en tv en alcohol mag ook geen sfeer uitstralen als ‘met een drankje op lukt het wel’. Maar houdt iedereen zich hieraan? Meijer: “In de  online verkoop houdt 1,7% zich aan de regels. Je kunt zonder controle alcohol thuis laten bezorgen. In supermarkten houdt 80% zich aan de regels, maar bij sportverenigingen maar 17%. Aan tafel bespreken we met alle partijen, hoe pakken we dit aan?” 

Sport en alcohol zijn in ons land enorm met elkaar verbonden

“Sport en alcohol zijn in ons land enorm met elkaar verbonden”, gaat Meijer verder, “Hoe zorg je er voor dat jongeren gezond opgroeien. Dan kijk je naar het IJslandsmodel. Daar is sport niet verbonden aan alcohol. Maar wat doen wij met de Olympische Spelen… wij huldigen in de Holland Heineken Huis…”
Met zijn tafel zet Meijer in op jongeren tot 26 jaar, zwangere vrouwen en mensen boven de 50. Het uitgangspunt is niet verbieden, maar verleiden. “Alcohol wordt veel geschonken bij voetbal, de zogeheten derde helft en bij hockey niet te vergeten. Maar je kunt als preventiemaatregel denken aan geen alcohol schenken als de jeugd speelt”, aldus Meijer. Daarbij komt dat de brouwers grote sportsponsors zijn. De bierbrouwers zitten aan tafel en denken mee, want ook zij zijn geen voorstander van overmatig alcoholgebruik. “Wie waren jaren gelden de sponsoren in de sport? Juist… de grote sigarettenmerken als Marlboro. Het heeft tijd nodig en de sport heeft hulp nodig om andere sponsors te vinden. We willen een gezonde leefstijl en met roken willen we een rookvrije generatie, maar bij alcohol zeggen we vooral, niet mee bemoeien.”
Afgelopen jaren is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Inmiddels is bewezen dat alcohol kanker kan veroorzaken en dat vrouwen niet moeten drinken als ze zwanger zijn of zwanger willen worden, toch doet 4% dat nog altijd. Meijer: “Ook de man moet niet drinken twee maanden voor de vrouw zwanger wordt. We weten veel meer wat alcohol met ons doet.”
Lokaal kun je kijken wat je doet met het aantal schenkpunten van alcohol. “Alcohol in de kledingzaak of de kapper is niet een ontwikkeling die ik persoonlijk toejuich. Met koffie ben ik daar ook tevreden. Het pilsje is niet nodig om mij vaker in de stoel van de kapper te krijgen”, aldus Meijer.

De conclusies van de tafel van problematisch alcoholgebruik worden vertaald naar de lokale overheid. Zo kunnen gemeenten zelf kijken wat er speelt in hun gemeenten en bekijken wat ze lokaal willen aanpakken. Er kunnen afspraken worden gemaakt met bijvoorbeeld de sportclubs. “Ede is al een tijdje bezig met het alcohol en sport. De GGD’en hebben informatie en cijfers die we kunnen gebruiken. Zo betrekken we verloskundigen in de preventiecampagnes en de horeca. Wat denk je van doorschenken in de horeca?”
Meijer kan nog uren doorpraten over de aanpak en de preventiemaatregelen bij overmatig alcoholgebruik. Hij vindt dat de ‘alcoholtafel’ de maatschappelijke trend mee heeft, maar dat is nog niet zo sterk als bij roken. De ziektekostenpremies gaan omhoog. “Het zal straks minder geaccepteerd worden dat je op kosten van de gemeenschap niet gezond leeft.”

Voeg toe aan selectie