Extra contactmoment 15- en 16-jarige tieners

In 2012 besloot de overheid geld vrij te maken om een extra contactmoment voor adolescenten in te voeren. Tot dan nodigde de Jeugdgezondheidszorg jongeren voor het laatst uit op hun 13e of 14e jaar voor het preventieve gezondheidsonderzoek. Op oudere leeftijd werden alleen jongeren gezien, die werden aangemeld door school of ouders. Een extra 'check' was gewenst omdat er problemen zijn onder jongeren in deze leeftijd, waar zij geen hulp voor vragen. Ze schamen zich.

GGD Gelderland-Midden begon in 2014 met een programma voor tieners met als titel  “Gezond leven? Check het even!”. Thema’s die deze doelgroep het meest aanspreken zijn relaties, gevoelens, lichaam, seksuele ontwikkeling, alcohol en drugs. Jongeren in deze leeftijd vertonen risicogedrag en zijn bezig met experimenteren. Door problemen in een vroeg stadium te signaleren, kan verergering voorkomen worden.

‘Het gebeurt vaak dat wij als volwassenen bedenken hoe het moet. We hebben voor het opzetten van dit extra contactmoment gesprekken gevoerd met leerlingenraden van scholen, ouderraden, zorgcoördinatoren en ketenpartners. Dan ontdek je dat de jongeren vinden dat volwassenen vaak veel te belerend zijn. We hebben daarom naar een vorm gezocht waarin het contactmoment zoveel mogelijk aansluit bij de eigen wensen en behoeften van de jongeren“, vertelt Dianne Eshuis, jeugdverpleegkundige bij de GGD. Met alle informatie die de Jeugdgezondheidszorg vergaarde, kwam de digitale vragenlijst tot stand die oplossingsgerichte vragen bevat en aansluit bij de eigen kracht en mogelijkheden van de jongeren. Jongeren kunnen zelf aangeven hoe zij over verschillende onderwerpen denken en over welke onderwerpen zij vragen hebben en of zij hierover in gesprek willen of liever via internet geïnformeerd worden.

“Jongeren vinden volwassenen belerend"

Dianne Eshuis is één van de teamleden bij de JGZ die zich met het extra contactmoment bezig houdt. Ze bezoekt de scholen in haar werkgebied en is samen met de jeugdarts en de assistente het ‘gezicht’ van de GGD op school. Ze bouwt contact op met leerlingen, docenten en directie. De jeugdverpleegkundige komt op een afgesproken tijdstip op school. De leerlingen vullen dan de digitale vragenlijst in, vaak in het computerlokaal. Privacy is daarbij heel belangrijk. Iedere leerling krijgt automatisch feedback naar aanleiding van het invullen van de vragenlijst. Daarnaast ontvangt de directie van de school een gezondheidsprofiel, dat inzicht geeft in de gezondheid van de leerlingen. Deze terugkoppeling kan de directie, en eventueel de gemeente, gebruiken voor het schoolgezondheidsbeleid. Zo kan de school maatregelen treffen voor een gezonde kantine, voorlichting over drugs, gevoelens of seksualiteit.

Uit de vragenlijst blijkt dat 23% van de jongeren zelf graag een gesprek wil met de jeugdarts of jeugdverpleegkundige. Dianne: “Je ziet dat veel jongeren een gehoortest willen of hun lengte/gewicht graag willen weten. Ik nodig ze uit en zie bijvoorbeeld ook een onderwerp in hun vragenlijst, waaruit blijkt dat zij wel eens problemen hebben met eten. Dan kan ik daarop inspelen.”

Dianne geeft een ander voorbeeld: "Een tiener vulde onder het kopje ‘gevoel’ in dat hij/zij zich zorgen maakt. Hij gaf aan niet goed met zijn ouders te kunnen praten. Ook de cijfers op school werden slechter.  Tijdens ons gesprek bleek dat de tiener op jongens en meisjes viel en dit thuis niet durfde te vertellen. Er kwam een gesprek met moeder en tiener tot stand omdat de tiener deze oplossing zelf aangaf."

Vanuit de Radboud Universiteit in Nijmegen is een onderzoek gedaan naar dit contactmoment en wat jongeren ervan vinden. Hieruit blijkt dat de leerlingen de vragenlijst serieus en eerlijk invullen en het gesprek met de jeugdverpleegkundige/jeugdarts als cijfer een 8 geven. "Jongeren geven niet gauw een 8”, zegt Dianne. Zij is tevreden over het contact met de 15/16-jarigen en ervaart dat voor deze doelgroep dit contactmoment echt een meerwaarde heeft. “Deze doelgroep gaat meestal niet alleen of met ouders naar een huisarts met persoonlijke vragen, bij ons kunnen ze hun verhaal en vragen kwijt.”

Het project 'Gezond leven? Check het even!' heeft inmiddels veel belangstelling van andere GGD'en in het land.

 

Voeg toe aan selectie