Gezondheid & veiligheid: basis voor zelfredzaamheid

Vraag mensen wat ze belangrijk vinden in het leven en de kans is groot dat ze ‘gezond zijn’ of ‘een veilige basis’ noemen. Dat is niet vreemd, gezondheid en veiligheid behoren tot de meest basale levensbehoeften. Ze zijn van grote invloed op iemands welbevinden en op de mate waarin iemand in staat is zelf regie te voeren en zelfredzaam te zijn.

Mensen zijn meestal prima in staat om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun gezondheid en veiligheid. Toch zijn er situaties waarvoor of waardoor mensen zich niet altijd zelf kunnen beschermen. Daar heeft de overheid een taak. Die taak betreft niet alleen het beschermen van haar inwoners tegen gevaar vanuit de omgeving, zoals milieufactoren, infectieziekten en (industriële) ongevallen. Maar ook het beschermen van inwoners ‘tegen elkaar’, zoals criminaliteit, overlast en huiselijk geweld.

In de Regiovisie publieke gezondheidszorg hebben de 16 gemeenten in Gelderland-Midden specifiek aandacht voor (zeer) kwetsbare inwoners vanuit de opvatting dat niet iedereen voldoende zelfredzaam is of kan zijn. Kwetsbaarheid uit zich onder andere in sociaaleconomische achterstand, armoede en laaggeletterdheid die zelfredzaamheid in de weg staat. Er is ook veel kwetsbaarheid die we niet zien, bijvoorbeeld omdat deze zich achter de voordeur bevindt. Kwetsbaarheid die van invloed kan zijn op de opvoeding en ontwikkeling van kinderen. Maar bijvoorbeeld ook voorkomt onder ouderen die, die onder andere door de transities in de zorg, langer zelfstandig thuis wonen.

De relatie tussen gezondheid en veiligheid kent verschillende aspecten:

  • Inwoners met een laag opleidingsniveau, een laag inkomen en/of een lage sociaal economische status hebben meer kans op zowel ongezondheid als onveiligheid.  
  • Inwoners met een minder veilige thuisbasis hebben meer kans op gezondheidsissues. Dit zijn bijvoorbeeld dak-/thuislozen en kinderen die betrokken zijn bij vechtscheidingen.
  • Inwoners met een minder goede gezondheid of een beperking zijn ook kwetsbaar vanuit het perspectief van (fysieke) veiligheid. Denk hierbij aan mensen met een beperking en ouderen die zichzelf in geval van nood letterlijk slecht kunnen redden.

VGGM heeft taken op het gebied van publieke gezondheid én publieke veiligheid. Dat maakt het mogelijk om beide ketens te verbinden en in gezamenlijkheid te zoeken naar passende oplossingsrichting. Zo kan in onveilige situaties een zorgtraject bijdragen aan een duurzame oplossing. Denk hierbij aan overlast door personen met verward gedrag of hoarders (‘ziekelijke verzamelaars’) met woonhygiënische problemen. Ook kan, door de veiligheid te herstellen, het risico op gezondheidsschade afnemen, zoals bij het opleggen van tijdelijk huisverbod in situaties met partnergeweld.

De artikelen in deze Gezondheid Actueel illustreren de verwevenheid van de (beleids)terreinen gezondheid en veiligheid.

Voeg toe aan selectie